Ben je gestopt met school of je opleiding en wil je nu een 21+ toets maken? Misschien wilde je graag gaan werken, had je geen tijd, of waren er andere (persoonlijke) omstandigheden. Maar veel mensen die stoppen, willen later toch weer beginnen met een nieuwe studie. Je wilt graag een betere baan, of je bent gewoon erg geïnteresseerd in bijvoorbeeld een studie psychologie of verpleegkunde op hbo-niveau.

Als je je mbo niveau 4-, havo-, of vwo-diploma niet hebt afgemaakt, kan je toch een hbo-studie gaan doen door middel van de 21+ toets. Maar wat houdt deze toets eigenlijk in? En hoe bereid je je goed voor op zo’n 21+ toets?

Wat is de 21+ toets?

Om je voor te bereiden op de 21+ toets is het belangrijk om eerst een goed idee te krijgen van wat deze toets precies inhoud. De 21+ toets wordt, zoals de naam al zegt, afgelegd als je 21 of ouder bent. Meestal mag je de toets al afleggen als je 20 bent, op de voorwaarde dat je wel 21 bent wanneer je studie begint. De 21+ toets is in principe een test die nagaat of jij voldoende capaciteiten bezit – bijvoorbeeld voor wat betreft Engels, Nederlands en Wiskunde – om aan een hbo-studie te beginnen.

Let op! Het lastige van een 21+ toets is dat deze toets niet landelijk wordt bepaald. Er zijn geen algemene richtlijnen en elke hogeschool kan zelf de toets opstellen. Dat betekent dat de toetsen onderling zeer verschillen. In sommige gevallen gaat het om een toets die meer lijkt op een IQ-test of intelligentieonderzoek, terwijl andere 21+ toetsen juist meer lijken op een gewoon havo-examen.

Maar ongeacht hoe de toets eruit ziet, zijn er altijd kosten aan verbonden. In de meeste gevallen ligt dit bedrag tussen de €100,- en €200,-. Als je niet slaagt voor de 21+ toets kan je in sommige gevallen een herexamen doen, zoals bij de Hogeschool van Amsterdam. Het ligt dan aan de school of dat je nogmaals moet betalen, of dat de herkansing al bij de kosten zit inbegrepen. Maar in andere gevallen is er geen herexamen mogelijk. Zo heeft de Fontys de regel dat het resultaat van de 21+ toets geldig is voor 2 jaar. Binnen die periode kan je de 21+ toets niet nogmaals bij de Fontys doen – natuurlijk kan dat dan nog wel bij andere hogescholen.

21+ toets maken

Tip 1. Doe onderzoek naar de 21+ toets die je gaat maken

Dus hoe begin je met voorbereiden voor de 21+ toets? Zoals ik al aangaf, is geen enkele toets hetzelfde en elke hogeschool gebruikt een andere 21+ toets. Daarom is het belangrijk om zelf eerst wat onderzoek te doen. Waarschijnlijk weet je al wel bij welke school je het liefst je hbo-opleiding zou willen volgen. Begin dus met het zoeken op Google naar ‘naam hogeschool 21+ toets’.

Ga naar Google en zoek bijvoorbeeld op: ‘Saxion 21+ toets’

Het eerste resultaat bij Google is vaak meteen de juiste link. Je wordt dan naar de site van de hogeschool geleid (in dit geval Saxion), waar je meer informatie kan vinden over de 21+ toets. Er wordt meestal ook verwezen naar een brochure (zoals deze van de Saxion), waar je in één keer alle belangrijke informatie kan vinden, met onder andere de onderdelen van de toets, de kosten, en meer.

Heb je de info gevonden, kijk dan goed naar wat er staat geschreven over de inhoud van de 21+ toets. In het geval van de 21+ toets van de Saxion, moet je bijvoorbeeld onder andere een capaciteitenonderzoek én een examen Nederlands of Engels afleggen.

Daarnaast wordt de inhoud van de 21+ toets vaak aangepast aan de opleiding die je wilt volgen. Zo zal je natuurlijk altijd Engels moeten doen als je graag een opleiding tot leraar Engels wilt volgen. En met meer beta-opleidingen of economische studies zal je waarschijnlijk ook een wiskunde-examen moeten doen als onderdeel van de 21+ toets.

Zorg er dus voor dat je uitgebreid onderzoek doet naar de eisen en de inhoud van de 21+ toets die je moet afleggen voor de hogeschool en studie van jouw keuze. Bekijk hieronder ook de video van de hogeschool van Rotterdam.


Tip 2. Maak Oefenexamens en oefentesten

Zodra je goed alle informatie hebt doorgelezen, kan je beginnen met het maken van oefenexamens. Dit soort examens (of testen) zijn eigenlijk het belangrijkste onderdeel van je voorbereiding op de 21+ toets. Eerst moet je hiervoor naar de website van de desbetreffende hogeschool. Vaak geven zij al aan wat voor een oefeningen je kan doen om je voor te bereiden op de 21+ toets.

Maar als dit niet wordt aangegeven, of als je extra oefeningen wilt doen, kijk dan of er bij de 21+ toets die jij wilt gaan maken een onderdeel zit als Nederlands, Engels of wiskunde. Als dat zo is, dan kan je het beste er een aantal HAVO oefenexamens bij pakken. De vragen en antwoorden van deze examens zijn gewoon online gratis beschikbaar. Kijk welk examen aansluit op welk onderdeel van de 21+ test en maak zo’n examen gewoon eens. Zo kom je erachter hoe je er voor staat.

In andere gevallen lijkt de 21+ toets niet zozeer op een HAVO-examen, maar juist meer op een IQ-test. Bij de Fontys bestaat de test bijvoorbeeld geheel uit een capaciteitenonderzoek, oftewel een soort IQ-test. De Fontys geeft aan dat je je hier niet op kan voorbereiden, maar toch raad ik je aan om in elk geval een paar keer een reeks oefeningen te doen. Je weet dan namelijk snel hoe de oefeningen in elkaar zitten, en zo zorg je ervoor dat je ook iets rustiger aan de 21+ toets kan beginnen.

Er zijn heel veel IQ testen en IQ test oefeningen online beschikbaar, dus Google dit even of gebruik een website als 123test.nl.

21+ toets cursus

Tip 3. Doe een voorbereidingscursus voor de 21+ toets

Het beste bereid je je dus voor door middel van oude HAVO-examens en/of online IQ testen (en bijbehorende oefeningen), afhankelijk van de 21+ test die je doet. Maar als je liever je voor wilt bereiden door middel van echte lessen, dan kan je ook kijken naar een voorbereidingscursus.

Er zijn niet veel hogescholen die specifiek een voorbereidingscursus aanbieden op de 21+ toets, maar onder andere InHolland en de Hogeschool van Amsterdam doen dit wel. De cursus is één of enkele dagen en wordt afgesloten met de 21+ toets. Het is met name handig om zo’n cursus te volgen als je weet dat je de voorbereiding nodig hebt, en het lastig vindt om het in je eentje voor te bereiden. Wel zijn hier weer extra kosten aan verbonden.

Zo bereid je je voor op de 21+ toets

Ik hoop dat je nu een wat beter idee hebt van de 21+ toets, en hoe je je er op voorbereidt. Aangezien elke hogeschool een andere 21+ toets aanbiedt, zal je je voorbereiding moeten aanpassen op de 21+ toets in kwestie. Maar over het algemeen kan je dit het beste doen door het maken van oude havo examens te maken en/of het doen van enkele IQ-test oefeningen. Gelukkig zijn deze gewoon beschikbaar online, hoewel je – als je echt niet verder komt – ook mee kan doen aan een voorbereidende cursus.

Als afsluiter wil ik je nog de tip meegeven dat je je goed moet bedenken of hbo wat voor jou is. Het hbo is namelijk heel anders dan het mbo. Zo ligt het tempo hoger en zal je erg zelfstandig aan de slag moeten. Dus voordat je je inschrijft op de 21+ toets en begint met de voorbereiding, bedenk of je dit echt kan en wil. Als dat zo is, ga ervoor! Maar als je het nog niet goed weet of hbo bij jou past, dan kan je misschien beter eerst een andere stap maken. Haal bijvoorbeeld je havo- of vwo-diploma (via de VAVO, het volwassenenonderwijs), of volg eerst een mbo-opleiding. Zo bereid je je misschien wel nóg beter voor op het hbo.