De keuze is gemaakt! Jij wilt (weer) studeren, maar voordat je wordt toegelaten moet je de beruchte 21+ toets maken. Wat nu? Wat kan je verwachten en hoe kan jij je optimaal voor de 21+ toets oefenen? Wij hebben het voor je uitgezocht!

In dit artikel vind je handige oefentips per onderdeel, hoe je je goed kan voorbereiden en enkele voorbeelden van 21+ toetsen.

Wat kan je verwachten van een 21+ toets?

Wil jij binnenkort starten met een hbo-opleiding of universitaire studie, maar beschik jij niet over de nodige diploma’s? Dan heb je de mogelijkheid om een 21+ toets te maken. Weet waar je aan begint, want dit is vaak geen eenvoudige manier om te worden toegelaten.

De inhoud van 21+ toets verschilt per instelling en opleiding. Er zijn geen algemene richtlijnen en elk instituut kan zelf bepalen hoe de toets eruit ziet of welke examens moeten worden behaald. In dit artikel kunnen we de 21+ toets wel opdelen in 3 soorten toetsen:

  • Capaciteitenonderzoek. Dit komt overeen met een IQ-test.
  • Taalexamens. Vaak Nederlands en/of Engels.
  • Deficiëntieonderzoek voor één of meer vakken. Vaak voor technische of economische opleidingen.

Weet jij al waar jij wilt studeren en welke opleiding je wilt doen?

Dan is de eerste stap om te controleren uit welke toets(en) de 21+ toets bestaat . Kijk daarvoor op de website van de hogeschool of universiteit. Kan je de informatie niet vinden? Ga dan naar de pagina van de opleiding die je wilt gaan doen en kijk eens bij ‘toelating’.

Het verschil tussen de 21+ toets voor hbo en universiteit

De 21+ toets verschilt niet alleen per instituut en opleiding. Ook per niveau zijn er verschillen.

Hbo: De 21+ toetsen voor het volgen van een studie op hbo-niveau gaan uit van havo eindexamenniveau. De hbo-instelling organiseert vaak zelf een moment waarop de geïnteresseerden de toets kunnen afleggen. De inhoud van de toetsen verschilt erg per instelling. Op sommige scholen is een capaciteitenonderzoek een groot deel van de 21+ toets, terwijl bij andere instellingen alleen deficiëntietoetsen worden afgenomen.

Universiteit: 21+ toetsen voor de universiteit zijn op vwo-niveau en worden door de universiteiten niet zelf georganiseerd. Vaak moet je dus meedoen aan het staatsexamen of je legt een toets af bij een onafhankelijke instelling zoals het ‘Boswell-Bèta’. Het toelatingsexamen voor een universitaire studie bestaat dus nooit uit een capaciteitenonderzoek.

Begin met een goede planning

Een goede voorbereiding begint natuurlijk met het maken van een planning. Je kan wel beginnen met oefenen, maar dat is vaak niet de meest efficiënte manier.

“If you fail to plan, you plan to fail”

Drie tips voor een goede voorbereiding:

1. Dien je aanvraag op tijd in en informeer wanneer je de 21+ toets moet maken. Pas wanneer je alles op orde hebt, kan je in alle rust gaan oefenen.

2. Schrijf op wat je elke week gaat doen. Vind je het lastig om in te schatten hoeveel je elke week moet dan? Begin dan met plannen bij de laatste dag voor je examen en niet op de dag dat je begint met leren. Hierdoor is de kans groter dat je een goede planning maakt.

3. Studeer niet maar één dag. Een 21+ toets vraagt om genoeg voorbereiding. Begin op tijd en plan meerdere momenten per week in om te studeren.

Bekijk hier ook 10 manieren om te leren:

Hoe kan ik mij voorbereiden op een capaciteitenonderzoek?

Wil jij worden toegelaten tot een hbo-opleiding dan kan het zijn dat je een capaciteitenonderzoek moet afleggen. De toets is bedoeld om te controleren of je in staat bent om een hbo-opleiding met succes af te ronden. Veel instellingen zeggen dat het niet mogelijk is om je voor een capaciteitenonderzoek voor te bereiden. Voor dit onderdeel van de 21+ toets oefenen is lastig, maar niet onmogelijk!

Een capaciteitenonderzoek lijkt erg op een IQ-test. Onder andere woordenschat, rekenvaardigheid, logisch redeneren, twee dimensionale figuren en figurenreeksen kunnen worden getoetst. Door IQ-testen te oefenen weet je wat voor soort vragen je kan verwachten, waardoor je beter in staat bent om deze te beantwoorden.

Op zoek naar IQ-testen? Wij hebben enkele aanraders:

21+ toets oefenen

Zo slaag jij voor de taalexamens

Voor welke taal jij een examen moet afleggen verschilt per opleiding. Ook voor deze examens kan het lastig zijn om je voor te bereiden. Door de meeste instellingen zal toch leesvaardigheid en schrijfvaardigheid worden getoetst.

Wil jij je leesvaardigheid verbeteren? Dan raden wij je aan om oude Nederlands examens te maken. Kijk daarnaast eens op Taalwinkel of CambiumNED. Op deze websites vind je oefeningen en meer informatie over leesstrategieën, tekstsoorten en meer.

Ook je schrijfvaardigheid kan je verbeteren door gewoon te oefenen. Vaak gaat het om het schrijven van een brief of een uiteenzettende, beschouwende en betogende tekst. Laat iemand je tekst (het liefst een docent Nederlands) eens nalezen om te zien waar nog verbeterpunten liggen.

Moet je een Engels taalexamen maken? Ook dan speelt leesvaardigheid vaak een belangrijke rol. Maak oude examens, lees veel Engelse artikelen of boeken en kijk ook je grammaticaboek nog eens door (als je ook een tekst moet schrijven). Belangrijk is dat je actief met de Engelse taal bezig bent.

21+ toets voorbeeld

Beste voorbereiding voor een deficiëntieonderzoek

Een deficiëntie onderzoek doe je voor één of meerdere vakken. Dit kan bijvoorbeeld natuurkunde, scheikunde, economie of geschiedenis zijn. Voor een deficiëntieonderzoek (of staatsexamen) is het goed mogelijk om je voor te bereiden. Maar hoe dan?

Maak oude eindexamens havo/vwo

Moet je een examen of toets afleggen voor een specifiek vak, dan is de beste tip om gewoon oude examen te oefenen. Kijk eens op havovwo.nl of koop een examenbundel als je het fijner vindt om uit een boek te werken. Belangrijk is dat je voor elk vak waarvoor je examen moet afleggen minimaal 2 examens maakt. Door vaker te oefenen, kom je erachter welk soort vragen kunnen worden gesteld.

Let op! Hbo 21+ toetsen kunnen ook alleen uit multiple choice vragen bestaan. Oude havo en vwo examens bestaan ook uit open vragen.

Volg een examentraining, cursus of bijles

Vind je het lastig om voor de 21+ toets te oefenen en kan jij wel wat hulp gebruiken? Volg dan een cursus, examentraining of bijles. Sommige instellingen bieden ook zelf cursussen aan, zoals de Hogeschool van Amsterdam. Biedt jouw hogeschool of universiteit dit niet, dan heb jij ook nog andere opties:

  • Examentraining bij Lyceo, Luzac, Studiekring of Wismon.
  • Volg een cursus op afstand bij de LOI of NHA.
  • Volg een cursus bij Boswell-Bèta.
  • Of zoek iemand die je bijles kan geven.

Maak leren leuk met Youtube

Een examentraining of cursus is vaak niet goedkoop. Wil jij extra uitleg, zonder ervoor te betalen? Kijk dan eens op Youtube. Wist je al dat je naast vlogs ook allerlei video’s vindt van docenten die extra uitleg geven? Enkele voorbeelden zijn: OsAcademie voor Economie en M&O, WiskundeAcademie en Digistudies Examens voor tips en info over allerlei examenvakken.

21+ toets voorbereiden

Voorbeeld van een 21+ toets

Wil jij je aanmelden voor een universitaire opleiding dan komt de 21+ toets overeen met (of is gelijk aan) het staatsexamen. Voor hbo-opleidingen kan dit dus per instelling verschillen.

Er is dan ook niet één voorbeeld dat representatief is voor alle 21+ toetsen. Sommige scholen delen wel voorbeeldexamens. Kijk eens op de Hogeschool van Amsterdam (per opleiding) of de Hogeschool van Rotterdam. Hier vindt je examens voor verschillende vakken.

Natuurlijk kan het wel zijn dat andere hogescholen een ander soort toets hebben. Kijk daarom altijd goed op de website van de instelling waar jij je opleiding wilt volgen voor meer informatie.

Als je wel een opleiding wilt volgen op hbo niveau maar je wilt niet vier jaar studeren, overweeg dan ook de minder bekende Associate Degree. Dit is een tweejarige opleiding met een praktijkgerichte opzet om je kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.

Heb jij een 21+ toets gemaakt? Deel hieronder je ervaringen!

Heb jij onlangs een 21+ toets gemaakt deel hieronder je ervaringen, tips en advies zodat andere jongeren er ook iets van kunnen leren.