Van MBO naar HBO doorstromen in 2026? Dit is wat je moet weten (+ praktische tips)

Het is bijna zover: je gaat afstuderen! Met een mbo niveau 4 diploma kan je direct aan het werk, maar steeds meer jongeren kiezen in 2026 voor een vervolgopleiding op het hbo. Klinkt aantrekkelijk, maar is de overstap van mbo naar hbo niet te moeilijk? En heb jij nog wel de motivatie om 4 jaar te studeren? Een lastige keuze, waar wij je graag mee helpen. Doorstromen van mbo naar hbo kan namelijk belangrijke voordelen opleveren voor je carrière en salaris.

Anderen bekeken ook: Van MBO naar HBO? Dit zijn de 6 Belangrijkste Valkuilen

Waarom nog een hbo-opleiding?

Veel studenten hebben na 4 jaar mbo wel genoeg van het studeren. Voordat je begint aan een vervolgopleiding op het hbo is het dan ook handig om te overwegen of je er echt nog 4 jaar voor wilt gaan. Een hbo-opleiding betekent hard werken en is geen eenvoudige oplossing als je nog geen zin hebt om aan het werk te gaan.

Een hbo-opleiding na je mbo biedt uiteraard wel belangrijke kansen voor je toekomst:

• Betere carrièrekansen en hoger salaris. Heb je zowel een mbo als hbo-opleiding afgerond, dan ben je zeer interessant voor de arbeidsmarkt. Je beheerst namelijk zowel de theorie als praktijk. Ook laat het zien dat je een doorzetter bent en maak je kans op een significant hoger salaris (gemiddeld €300-€500 per maand meer startssalaris).
• Ander vakgebied verkennen. Heb je tijdens je mbo-opleiding en stages gemerkt dat je eigenlijk toch liever iets anders doet? Een hbo-opleiding biedt je de mogelijkheid om je te verdiepen in een ander vakgebied en een nieuwe richting in te slaan.
• Persoonlijke ontwikkeling. Vind je studeren nog steeds leuk en wil je je verder specialiseren? Een hbo-opleiding gaat uitgebreider in op de theoretische achtergrond en bereidt je voor op een breed scala aan functies.

Wat kan je verwachten op het hbo?

Veel studenten vragen zich af of het doorstromen van mbo naar hbo moeilijk is. Dit hangt heel erg af van de persoon, maar het hbo verschilt natuurlijk wel van het mbo op verschillende punten:

• Het hbo vraagt om meer zelfstandigheid. Je hebt minder contacturen en veel opdrachten waar je zelfstandig aan moet werken. Belangrijk is dus dat je dit aan kunt.
• Je moet meer leren en minder doen. Het mbo is natuurlijk veel meer praktijkgericht. Op het hbo moet je ook zelfstandig meer literatuur lezen.
• Het tempo ligt hoger. In een korte tijd zal er veel theorie op een hoger niveau worden behandeld. Dit kan in het begin even wennen zijn.

Wanneer je nog genoeg motivatie hebt om door te studeren, dan is de kans natuurlijk groter dat je een vervolgopleiding op het hbo met succes afrondt. Veel studenten stoppen na een jaar vooral omdat zij geen motivatie meer hebben om elke week te studeren.

Bekijk hieronder hoe je de overstap van het mbo naar het hbo het beste kan voorbereiden:

Kan ik mij direct aanmelden voor een hbo opleiding met mijn mbo niveau 4 diploma?

Ja, in principe wel. Met een mbo niveau 4 diploma heb je in de meeste gevallen directe toegang tot een hbo-opleiding. In sommige gevallen wordt wel gevraagd om een toelatingstoets te maken of zijn er extra toelatingseisen (ook wel deficiënties genoemd), die je met het volgen van een schakelprogramma of opfriscursus kan oplossen.

Wil je graag een heel andere richting op en sluit je mbo-opleiding niet aan op de hbo-opleiding? Dan kan het zijn dat je een verkort traject of aanvullende vakken moet volgen. Kijk daarom altijd op de website van de studie zelf en neem contact op met de hogeschool als je het niet zeker weet.

Let op! Houd er ook rekening mee dat er voor sommige studies een numerus fixus is. Dit houdt in dat een opleiding maar beperkt aantal plaatsen heeft. Zorg ervoor dat je altijd een tweede keuze hebt, voor het geval je eerste keuze een loting houdt.

Ontdek jouw top-3 studies met A.I.

HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid.

Ontdek HelloFuture

Hoe kan ik mij inschrijven op het hbo?

Weet je zeker dat je van het mbo naar het hbo wilt? Meld je dan aan vóór 1 mei via Studielink. Nadat je bent aangemeld zal je bij iedere hogeschool een studiekeuzecheck (ook wel studiekeuzeactiviteiten genoemd) moeten maken. Alle hbo-opleidingen werken hiermee. Op basis van de studiekeuzecheck krijg je een advies, maar deze is niet bindend. Je kan er dus alsnog voor kiezen om de studie te gaan doen.

Tip: Meld je zo vroeg mogelijk aan, want bij populaire opleidingen kunnen de inschrijvingen eerder sluiten. Sommige hogescholen organiseren ook speciale voorlichtingsdagen voor mbo-studenten.

Hoe zit dat met studiefinanciering?

Vergeet niet om op tijd je studiefinanciering en een studentenreisproduct aan te vragen bij DUO (OV-chipkaart). Als je van het mbo naar het hbo wilt doorstromen begint de periode van 10 jaar opnieuw en kan je zowel van studiefinanciering als het studentenreisproduct gebruik maken.

In totaal kan je 7 jaar lenen voor een hbo-opleiding. Heb je recht op de aanvullende beurs, dan krijg je deze 4 jaar. Behaal je binnen 10 jaar een hbo-diploma, dan wordt de lening omgezet in een gift. Belangrijk voor het ontvangen van studiefinanciering is dat je jonger bent dan 30 jaar als je aan je studie begint.

Let op: Vraag je studiefinanciering minstens 8 weken voor de start van je studie aan om vertraging te voorkomen.

Van mbo naar hbo doorstromen? Praktische tips!

Ben je nog aan het overwegen of het hbo iets voor jou is? Gebruik dan vooral deze praktische tips voor een succesvolle overstap:

• Investeer in een goede studiekeuze. Bezoek open dagen, loop een dag mee en kijk of je af kan spreken met hbo-studenten die ook vanuit het mbo komen. Zij kunnen je veel vertellen over de verschillen tussen het mbo en het hbo en hoe zij de transitie hebben ervaren. Weet je niet welke studie bij je past op het hbo? Schakel dan studiekeuzebegeleiding in.
• Overweeg deeltijd studeren. Wil je tegelijkertijd kunnen werken en werkervaring opdoen? Dan kun je de opleiding ook in deeltijd volgen. Dit geeft je meer flexibiliteit en je kunt direct praktijkervaring combineren met theorie.
• Informeer naar een verkort opleidingstraject. Soms is het mogelijk om vrijstelling te krijgen voor enkele onderdelen als je een hbo-opleiding in dezelfde richting volgt. Hierdoor kan je opleiding een half jaar of zelfs een jaar korter duren. Vraag hiernaar bij de studieadviseur van je gekozen hogeschool.
• Overweeg een Associate Degree (Ad). Wil je niet meteen 4 jaar lang studeren? Dan zou je ook voor een Associate Degree kunnen kiezen. Dit 2-jarige programma ligt tussen een mbo niveau 4 en een hbo-opleiding in en is ook een manier om jezelf verder te ontwikkelen. Wil je na de Associate Degree toch nog een volledige hbo-opleiding doen, dan kan je vaak doorstromen naar het 3e jaar.
• Bereid je mentaal goed voor. Een hbo-opleiding vraagt veel verantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Zorg dat je weet waar je het voor doet en wat je motivatie is, zodat je niet na een half jaar erachter komt dat het toch niets voor jou is. Stel jezelf de vraag: waarom wil ik dit?

Anderen bekeken ook: Van MBO naar HBO? Dit zijn de 6 Belangrijkste Valkuilen

Veelgestelde vragen over doorstromen van mbo naar hbo

Kan ik met een mbo niveau-4 diploma starten met alle hbo opleidingen?

Nee, er gelden aanvullende toelatingseisen als je mbo opleiding niet voldoende aansluit op de hbo opleiding die je wilt volgen. De toelating verschilt per opleiding en per hogeschool.

Is het niveau verschil tussen het mbo en hbo groot?

Het hbo is over het algemeen theoretischer en zelfstandiger van opzet dan het mbo. Als je gemotiveerd bent om door te studeren, hoeft dat geen probleem te zijn. Ik raad je aan om zelf te gaan ervaren of het hbo onderwijs bij je past tijdens een open dag of meeloopdag. Bekijk ook: van mbo naar hbo - de 6 belangrijkste valkuilen

Waarom zou ik niet gewoon aan het werk gaan met een mbo-4 diploma?

Je hoeft natuurlijk niet door te studeren op het hbo als je dat niet wilt. Met een mbo-4 diploma kan je ook aan het werk gaan en geld verdienen. In een bedrijf/organisatie zijn er vaak ook voldoende doorgroei mogelijkheden en kan je later evt. een cursus of korte opleiding oppakken.

Hoeveel jaar studiefinanciering krijg ik als ik van mbo naar hbo ga?

Als je van het mbo naar het hbo doorstroomt, begint de periode van 10 jaar opnieuw bij DUO. Je kunt in totaal 7 jaar lenen voor je hbo-opleiding. Als je recht hebt op de aanvullende beurs, krijg je deze 4 jaar. Wanneer je binnen 10 jaar je hbo-diploma behaalt, wordt de lening omgezet in een gift.

Is doorstromen van mbo naar hbo moeilijk?

De moeilijkheidsgraad hangt af van je motivatie en studievaardigheden. Het hbo vraagt meer zelfstandigheid, heeft een hoger tempo en is theoretischer dan het mbo. Met goede voorbereiding en voldoende motivatie maken veel mbo-studenten de overstap succesvol. Bezoek open dagen en meelopdagen om te ervaren of het hbo bij je past.