Je kind wil stoppen met een studie. Wat kan je als ouder doen?
Het gebeurt vaker dan je denkt: je kind begint vol enthousiasme aan een studie, maar na een paar maanden blijkt het toch niet de juiste keuze. De verkeerde studiekeuze maken is geen uitzondering – jaarlijks switcht ongeveer 25-30% van de eerstejaars studenten van studie of stopt tijdelijk met de opleiding.
Als ouder wil je natuurlijk het beste voor je kind, maar hoe help je op het juiste moment? Wat zijn de signalen? En hoe ondersteun je je zoon of dochter zonder over te nemen? In dit artikel deel ik praktische tips en belangrijke informatie over wat je wel en niet moet doen.
Een voorbeeld: een kennis van mij vertelde over haar dochter die een paar jaar geleden vol toewijding aan een Media opleiding in Hilversum begon. De studiekeuze leek glashelder, de motivatie was hoog, en als ouders stonden ze volledig achter haar keuze.
Bekijk ook: Stoppen met je studie? Dit moet je regelen (+ wat je erna kan doen)
De signalen: “Ik wil stoppen met mijn studie!”
Maar al snel merkte haar moeder dat er iets niet klopte. Haar dochter kwam steeds somberder thuis, ging steeds minder vaak naar college, en de studieresultaten bleven achter.
Eind februari viel het kwartje: de opleiding viel enorm tegen, ze vond geen aansluiting bij medestudenten, en de inhoud was totaal anders dan verwacht. Herkenbaar? Dit zijn klassieke signalen van een verkeerde studiekeuze.
Belangrijkste waarschuwingssignalen:
- Steeds minder motivatie om naar college te gaan
- Sombere of chagrijnige stemming na schooldagen
- Vermijdend gedrag (smoesjes, ziek melden)
- Studieprestaties die achterblijven
- Weinig sociale binding met medestudenten
- Twijfels en onzekerheid over de toekomst
Wat je WEL moet doen: blijf communiceren en normaliseer
Het belangrijkste wat je als ouder kunt doen: blijf het gesprek aangaan. Veel jongeren vinden het moeilijk om toe te geven dat hun studiekeuze niet klopt. Ze voelen zich gefaald, vrezen je teleurstelling, of schamen zich dat ze het niet volhouden.
Hoe voer je dit gesprek?
1. Normaliseer de situatie
”Wist je dat bijna 1 op de 3 studenten switcht? Het betekent niet dat je gefaald hebt.”
2. Stel open vragen
- ”Hoe voel je je over je studie?"
- "Wat vind je het moeilijkste aan je opleiding?"
- "Wat zou je liever doen?“
3. Laat merken dat je achter hen staat
”Ik ben trots dat je eerlijk durft te zijn. We vinden samen een oplossing.”
4. Vermijd verwijtende taal
❌ “Ik wist wel dat dit zou gebeuren”
❌ “Je hebt niet hard genoeg gewerkt”
✅ “Het is dapper dat je dit onder ogen ziet”
✅ “Laten we kijken wat beter bij je past”
Belangrijk: Jongeren voelen vaak zelf heel goed aan wanneer een studie niet bij hen past. Door het gesprek te openen, voorkom je dat er maanden verloren gaan aan een studie waar ze ongelukkig van worden.
Je kind is niet de enige (en dat is oké!)
Stoppen met een studie voelt vaak als falen, maar niets is minder waar. Feiten:
- 25-30% van eerstejaars studenten switcht van studie binnen het eerste jaar
- Belangrijkste redenen: verkeerde verwachtingen (40%), te moeilijk (25%), geen aansluiting (20%)
- Gemiddeld aantal pogingen: Veel studenten proberen 2-3 studies voordat ze “hun plek” vinden
- Langetermijn: Studenten die switchen zijn vaak gelukkiger in hun uiteindelijke studie
Waarom vallen zoveel studenten uit?
- Het eerste jaar is vaak heel theoretisch – vooral bij HBO/WO. De praktijk komt pas in jaar 2-3.
- Verwachtingen vs realiteit – Wat je op open dagen ziet, is niet altijd wat je dagelijks doet.
- Sociale factoren – Geen aansluiting vinden met medestudenten kan enorme impact hebben.
- Mentale druk – De overgang van middelbare school naar hoger onderwijs is groter dan gedacht.
- Online/hybride onderwijs – Sinds de pandemie ervarennog veel studenten moeite met online leren.
Voorbeeld uit de praktijk: Ik ken een meisje dat nu haar derde studie doet. De eerste twee vielen tegen, maar haar ouders bleven haar steunen en stimuleren. Nu zit ze helemaal op haar plek en bloeit ze op. Soms is het gewoon een kwestie van zoeken.
Bekijk ook: Dit zijn de 5 mogelijkheden na een verkeerde studiekeuze
Stap 2: Op zoek naar een nieuwe studie (en doe het anders)
Goed nieuws: er zijn honderden studies in Nederland, en er zit gegarandeerd iets bij dat beter past. Het belangrijkste is om nu anders te zoeken dan de eerste keer.
Wat heb je geleerd van de eerste studie?
Alles wat je kind heeft geleerd, is meegenomen – ook van een “verkeerde” studie:
- Wat vond je kind wel/niet leuk aan de vakken?
- Welk niveau past beter (theoretisch vs praktisch)?
- Kleine of grote groepen?
- Zelfstandig of begeleiding?
Zoekstrategie voor de tweede poging:
1. Denk breder dan je middelbare school diploma
- VWO’ers: HBO is ook een valide optie (praktischer, kleinschaliger)
- HAVO’ers: Kijk ook naar MBO niveau 4 (specialistische, praktijkgerichte opleidingen)
- Niveau omhoog: Schakeltrajecten maken switch van MBO→HBO en HBO→WO mogelijk
2. Intensieve verkenning
- Open dagen bezoeken – maar nu met kritische vragen
- Meeloopdagen (cruciaal! Ervaar écht hoe een studiedag is)
- Praat met huidige studenten (vraag op social media)
- Check studieresultaten en uitvalcijfers van opleidingen
3. Hulp inschakelen
- Decaan/mentor: Kan helpen met reflectie
- Studiekeuzecoach: Voor diepgaande begeleiding
- Vrienden/familie in het vakgebied: Praktijkverhalen
4. Tweede keus overwegen Had je kind bij de eerste zoektocht nog een tweede keus? Misschien is het nu tijd om die optie serieus te onderzoeken.
Bekijk ook: Ga ik HBO of WO doen? De 11 belangrijkste verschillen
Studiekeuzetesten & Studiekeuzebegeleiding
Je kan, na het stoppen met de studie, wel weer open dagen gaan bezoeken, maar wat als je kind echt geen idee heeft wat hij of zij leuk vindt? Er is niet één studie waar je zoon of dochter warm van loopt of zelfs maar een beetje enthousiast van wordt. Of het tegenovergestelde is het geval: er zijn te veel leuke studies om uit te kiezen.
Dan is het goed om je kind te stimuleren om een studiekeuzetest te doen. Hier zijn er heel veel van online te vinden; zowel gratis als betaald. Er zijn ook veel bureaus waar je uitgebreide studiekeuzetesten kunt laten doen.
Hierin moet je echt doen wat goed voelt voor zowel jullie als ouders als voor je zoon of dochter. Maar vaak kan het net wel dat beetje extra informatie geven over in welke richting je kind het beste kan zoeken en wat het best bij hem of haar past. Hierdoor komen er misschien inzichten naar voren waar jullie niet eerder aan gedacht hebben.
Ontdek jouw top-3 studies met A.I.
HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid.
Financiële en administratieve zaken regelen
Er zijn belangrijke praktische zaken die je direct moet regelen om geld terug te krijgen en problemen te voorkomen. Lees dit goed door!
⚠️ De belangrijkste deadline: 1 februari regel
Als je kind vóór 1 februari uitschrijft bij DUO:
- Het reisproduct wordt omgezet in een gift (hoef je niet terug te betalen)
- De aanvullende beurs wordt ook een gift
- Je voorkomt dat je duizenden euro’s moet terugbetalen
Na 1 februari:
- Reisproduct en aanvullende beurs blijven een lening die je moet terugbetalen
- Dit kan €2.000-4.000 schelen!
Actie: Zorg dat je kind direct bij DUO de studiefinanciering stopzet als besloten is te stoppen. Dit kan online via MijnDUO.
📋 Complete checklist bij stoppen met studie:
Stap 1: Uitschrijven bij hogeschool/universiteit
- Volg het stappenplan
- Check of je collegegeld terugkrijgt (vaak pro-rata over niet-gestudeerde maanden)
- Regel toegang tot studiematerialen/online omgeving af
Stap 2: DUO regelen
- Stop studiefinanciering via MijnDUO
- Geef studiewissel door (ook als je even pauzeert)
- Lever OV-chipkaart in binnen 1 maand
Stap 3: Nieuwe studie inschrijven
- Let op numerus fixus: Inschrijven vóór 15 januari (voor start september)
- Reguliere studies: Deadline vaak 1 mei, maar eerder is beter
- Geef nieuwe studie door aan DUO en Studielink
Stap 4: Studiefinanciering opnieuw aanvragen
- Via MijnDUO de nieuwe opleiding doorgeven
- Nieuw reisproduct aanvragen
- Check of je nog recht hebt op aanvullende beurs (afhankelijk ouderlijk inkomen)
Bekijk ook: Inschrijven voor je Studie: De Ultieme 12-stappen Inschrijfchecklist
Je rol als ouder: wat je WEL en NIET moet doen
Als je kind wil stoppen, kan je als ouder teleurgesteld zijn – dat is menselijk. Maar hoe je reageert, maakt het verschil tussen een kind dat durft te groeien en een kind dat vastloopt in angst.
✅ WAT JE WEL MOET DOEN:
1. Erken de moed
”Het is dapper dat je dit beseft. Veel mensen blijven jarenlang in de verkeerde richting hangen.”
2. Normaliseer
”Dit overkomt veel studenten. Het betekent dat je weet wat je wél wilt.”
3. Wees een klankbord
Luister meer dan dat je adviseert. Stel open vragen: “Wat zou je écht willen doen?“
4. Help praktisch
Ondersteun met deadlines (1 februari DUO!), open dagen bezoeken, administratie.
5. Geef tijd en ruimte
Als je kind een paar maanden pauze wil om te werken/reizen: dat kan waardevol zijn.
❌ WAT JE NIET MOET DOEN:
1. Dwingen door te gaan
”Je moet deze studie afmaken” → Dit leidt tot ongelukkigheid en mogelijk burn-out.
2. Overdreven teleurstelling tonen
”We hebben zoveel voor je gedaan” → Dit versterkt schuldgevoel en blokkeert groei.
3. De keuze overnemen
Jij mag meedenken, maar je kind moet de nieuwe richting zelf kiezen.
4. Vergelijken met anderen
”Je zus heeft het wel gered” → Ieder kind is anders.
5. Te snel pushen naar oplossing
Soms is reflectietijd nodig. Een paar weken denken is geen tijdverspilling.
Ontdek jouw top-3 studies met A.I.
HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid.
Stoppen = een nieuw begin (niet het einde)
Zie stoppen met een studie als een bewuste keuze voor iets beters, niet als falen. Je kind heeft iets waardevols geleerd:
- Wat past niet bij hen
- Hoe ze zichzelf beter kennen
- Dat ze durven toe te geven dat iets niet werkt
Jouw steun maakt het verschil. Blijf communiceren, help waar nodig, maar laat de keuze uiteindelijk bij je kind. Want ook al zijn ze officieel “volwassen” met 18 jaar – jouw advies en steun blijven cruciaal.
Vergeet niet: Studietijd moet naast leerzaam ook leuk zijn. Een ongelukkige student die alleen doorgaat om jou niet teleur te stellen, is het ergste scenario. Door stoppen te normaliseren en te steunen, help je je kind groeien naar een studie waar ze echt gelukkig van worden.
Bekijk ook: Wat is jouw rol als ouder bij de studiekeuze van je kind?
Deel dit artikel:
