Dit zijn de 5 Mogelijkheden na een Verkeerde Studiekeuze (2026)

Heb je de verkeerde richting gekozen voor je studie? Dan komt de vraag:

Wat nu?

Je twijfelt misschien nog of je überhaupt wel wilt stoppen, of je weet nog niet welke opleiding wél bij je past. Goed nieuws: je hebt meer opties dan je denkt. Na het besef dat je studie niet bij je past, heb je 5 concrete mogelijkheden:

• Tijdelijk stoppen - een studiepauze nemen
• Ingeschreven blijven - andere vakken of minors proberen
• Proefstuderen - bij een nieuwe opleiding meelopen
• Switchen van studie - direct overstappen naar een andere richting
• Tussenjaar nemen - werken, reizen en heroriënteren

In dit artikel licht ik elk van deze opties toe. Ook deel ik praktische tips over uitschrijven, BSA-gevolgen en hoe je een studieswitch maakt zonder tijdverlies.

Bekijk ook: Stoppen met je studie? Dit moet je regelen (+ wat je erna kan doen)

Mogelijkheid #1. Tijdelijk stoppen met je studie

Twijfel je nog of je definitief wilt stoppen? Dan is een studiepauze een verstandige optie. Bij veel opleidingen kun je voor een kwartaal of half jaar je studie ‘bevriezen’.

Hoe pak je dit aan?

Bespreek je twijfels eerst met een studieadviseur. Zij kunnen je vertellen of en hoe lang een studiepauze mogelijk is, en wat de gevolgen zijn voor je BSA en studiefinanciering.

Gebruik deze pauze niet alleen om te werken, maar vooral om te ontdekken wat je écht wilt. Oriënteer je op andere opleidingen, loop mee bij studies die je interessant lijken, en praat met studenten die de overstap al hebben gemaakt.

Let op deze signalen:

• Ken je al een studie die beter bij je past? Dan is switchen waarschijnlijk slimmer dan uitstel.
• Voel je stress bij de gedachte om terug te keren? Dat wijst vaak op een fundamenteel verkeerde match.

Een tijdelijke stop geeft je ademruimte, maar bedenk goed of uitstel de oplossing is of juist vertraging.

Mogelijkheid #2. Ingeschreven blijven en andere vakken proberen

Wist je dat je vaak ingeschreven kunt blijven en gewoon vakken van een andere studie kunt volgen? Dit is een slimme, laagdrempelige manier om te testen of een andere richting beter bij je past, zonder meteen je hele studie op te geven.

Hoe werkt dit?

Bij veel hogescholen en universiteiten kun je:

• Minors volgen van andere studies
• Keuzevakken bij andere opleidingen volgen
• Honoursprogramma’s proberen in andere vakgebieden

Dit geeft je de kans om te experimenteren terwijl je nog studiepunten verzamelt. Ben je bijvoorbeeld bezig met Rechten maar twijfel je? Probeer dan een minor Psychologie of Bedrijfskunde.

Interessant weetje: Steve Jobs volgde tijdens zijn studie een vak kalligrafie – totaal niet gerelateerd aan zijn opleiding. Later zei hij dat dit de reden was waarom Apple-computers zo’n mooie typografie kregen. Soms leiden omwegen naar onverwachte doorbraken.

Durf dus te experimenteren met vakken buiten je comfortzone. Kies literatuur, psychologie, data science of filosofie – wat je maar nieuwsgierig maakt. Zo ontdek je snel of een onderwerp echt bij je past voordat je een grote switch maakt.

Mogelijkheid #3. Proefstuderen bij een nieuwe opleiding

Voordat je definitief switcht: ga eerst proefstuderen. De meeste opleidingen bieden tegenwoordig laagdrempelige mogelijkheden om mee te lopen, zowel fysiek als online.

Moderne manieren om te proefstuderen:

• Open dagen & meeloopdagen – de klassieke, maar nog steeds waardevolle optie
• Online proeflessen – veel opleidingen bieden nu gastcolleges via Zoom
• Studentenpanels – digitale Q&A-sessies met echte studenten
• Trial periods – sommige hogescholen laten je een week meelopen

Neem contact op met de studievoorlichting of zoek een student via LinkedIn. Studenten delen meestal eerlijk hun ervaringen – ook de minder leuke kanten.

Stel de juiste vragen:

• Waarom vond je je vorige studie niet leuk? Zorg dat je nieuwe keuze die problemen niet heeft.
• Te veel theorie, te weinig praktijk? Vraag naar de verhouding bij de nieuwe opleiding.
• Sluit de studiecultuur aan bij jou? (Competitief vs. collaboratief, groepswerk vs. zelfstandig)

“Proefstuderen heeft me geholpen om niet nóg een keer de verkeerde keuze te maken. Ik ontdekte dat de studie die ik op papier perfect vond, in de praktijk helemaal niet bij me paste.” – Student die succesvolle switch maakte

Je investeert nu een paar uur om maanden (of jaren) verkeerde richting te voorkomen.

Ontdek jouw top-3 studies met A.I.

HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid.

Ontdek HelloFuture

Mogelijkheid #4. Direct switchen naar een andere studie

Weet je al zeker welke studie wél bij je past? Dan kun je mogelijk direct switchen. Goed nieuws: bij veel opleidingen kan dit zelfs halverwege het studiejaar.

Wanneer kun je switchen?

Veel hogescholen en universiteiten hebben meerdere instroommomenten:

• September – de standaard start van het academisch jaar
• Februari – tweede instroommoment bij veel studies (niet allemaal!)
• Flexibel – sommige (online) opleidingen laten je elk kwartaal starten

Praktische stappen voor een studieswitch:

1. Check de deadline – Februari-instroom heeft vaak een deadline in december/januari
2. Vraag naar vrijstellingen – Vakken die je al hebt gehaald kunnen soms meetellen
3. Regelen studiefinanciering – Meld je switch bij DUO om onderbreking te voorkomen
4. BSA-gevolgen – Behaalde punten van je oude studie tellen vaak niet mee voor je nieuwe BSA

Tijdwinst voorbeeld: Een student stopte in januari met Design en begon in februari met Verpleegkunde. Door niet te wachten tot september besparde hij 7 maanden. Nu, drie jaar later, heeft hij zijn diploma en werkt hij al in zijn vakgebied – terwijl hij anders nog student zou zijn geweest.

Informeer bij de studievoorlichting naar de mogelijkheden. Vraag specifiek:

• Wanneer de volgende instroommomenten zijn
• Of je behaalde studiepunten mee kunt nemen
• Wat de gevolgen zijn voor je studiefinanciering en BSA

Je bent zeker niet de enige met een verkeerde start – bekijk hieronder hoe andere studenten hiermee omgingen:

Mogelijkheid #5. Een tussenjaar nemen voor heroriëntatie

Heb je nog geen idee welke richting wél bij je past? Of merk je dat je gewoon even pauze nodig hebt? Dan kan een tussenjaar je de ruimte geven om zonder druk te ontdekken wat je écht wilt.

Wat kun je doen in een tussenjaar?

Een tussenjaar is méér dan een pauze – het is een kans om jezelf beter te leren kennen:

• Reizen & wereldervaring – Backpacken, werk & reizen, au pair
• Werken & sparen – Full-time werken om geld te sparen én werkervaring op te doen
• Vrijwilligerswerk – In binnen- of buitenland, vaak met huisvesting geregeld
• Stage of traineeship – Proef verschillende vakgebieden zonder studie
• Ondernemen – Start een klein bedrijf of freelance werk

Inspirerende voorbeelden:

• Het tussenjaar van Jur (die na zijn verkeerde keuze aan zichzelf ging werken)
• Het tussenjaar van Angelo (die stopte en ging ondernemen)

Is een tussenjaar voor jou?

Dit is vooral een slimme keuze als:

• Je nog geen duidelijke nieuwe richting hebt
• Je merkt dat je mentaal even afstand nodig hebt
• Je praktische werkervaring wilt opdoen voor je studiekeuze
• Je het gevoel hebt te jong of onrijp te zijn geweest voor je eerste keuze

Een tussenjaar geeft je de tijd en ruimte om na te denken over je interesses, kwaliteiten en toekomst – zonder de druk van colleges, deadlines en tentamens.

Op zoek naar tussenjaar mogelijkheden?

Ontdek tussenjaar programma's in binnen- en buitenland: van reizen en vrijwilligerswerk tot stages en taalcursussen.

Bekijk alle mogelijkheden

Tip! Wil je na een verkeerde studiekeuze tijdelijk (full-time) gaan werken in een tussenjaar? Check voor vacatures bij jou in de buurt: Tijdelijk fulltime werk per plaats

Praktische zaken die je moet regelen

Wanneer je besluit te stoppen of te switchen, zijn er belangrijke praktische stappen die je moet nemen. Deze checklist helpt je om niets te vergeten.

1. Uitschrijven: wel of niet?

Je moet je uitschrijven als:

• Je definitief stopt en niet meteen een nieuwe studie start
• Je niet langer collegegeld wilt betalen
• Je wilt voorkomen dat je studieschuld verder groeit

Je kunt ingeschreven blijven als:

• Je tijdelijk pauzeert maar wel terug wilt
• Je andere vakken of minors wilt volgen
• Je switcht binnen dezelfde instelling

→ Stappenplan uitschrijven

2. Studiefinanciering stoppen of aanpassen

• Meld je switch bij DUO binnen 1 maand
• Stop met lenen als je een tussenjaar neemt (voorkom overbodige schuld)
• Blijf basisbeurs aanvragen als je direct een nieuwe studie start

3. BSA en studievooruitgang

• Behaalde studiepunten kun je soms laten meetellen bij een nieuwe studie (vraag dit na!)
• Je BSA begint opnieuw bij een nieuwe opleiding
• Check of je opnieuw recht hebt op een nominaal studiejaar

4. Mentale impact: wees mild voor jezelf

Het is normaal om teleurgesteld te zijn. Misschien zijn je ouders of vrienden dat ook. Maar bedenk:

Je hebt niet gefaald – je hebt geleerd wat niet bij je past.

Veel succesvolle mensen zijn gestopt met hun eerste studie. Wat belangrijk is: je erkent het nu en neemt actie, in plaats van jaren door te modderen in een studie die niet bij je past.

Stel je voor dat je pas na je master ontdekt dat je de verkeerde richting hebt gekozen. Dát zou pas verspilde tijd zijn. Nu kun je nog alle kanten op.

De belangrijkste tip: ontdek wat je ECHT wilt

De grootste fout die studenten maken? Dezelfde keuze nóg een keer verkeerd maken door weer te kiezen op basis van wat ‘logisch’ lijkt, wat anderen verwachten, of wat veilig voelt.

Neem de tijd voor zelfreflectie:

• Wat maakt je energie? Niet wat je ‘zou moeten’ leuk vinden, maar wat je echt boeit.
• Welke vakken vond je leuk op school? Daar zit vaak een patroon in.
• Waarvoor komen mensen naar jou toe? Je natuurlijke talenten zijn vaak je grootste hints.

Tools die helpen:

• Gratis studiekeuzetesten – geef je richting en bevestigen interesses
• Gesprekken met studieadviseurs – zij zien patronen die jij misschiet zelf niet ziet
• Praktijkervaring – stage, bijbaan of vrijwilligerswerk in een vakgebied

Weet je het nog niet zeker? Dat is oké. Kies dan bewust voor werken of een tussenjaar. Een weloverwogen pauze is beter dan een overhaaste tweede keuze die ook niet klopt.

De beste investering is niet snel een nieuwe studie kiezen – het is de tijd nemen om de juiste te vinden.

Ontdek jouw top-3 studies met A.I.

HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid.

Ontdek HelloFuture

Veelgestelde vragen over een verkeerde studiekeuze

Hoe weet ik zeker dat ik de verkeerde richting heb gekozen?

Twijfel is normaal, maar er is verschil tussen een tijdelijke studiedip en een fundamenteel verkeerde keuze. Stel jezelf deze vragen:

• Ben je al maanden ongelukkig? (niet alleen tijdens tentamenweken)
• Mis je motivatie voor álle vakken? (niet alleen voor 1-2 moeilijke vakken)
• Kun je je niet voorstellen dit werk later te doen? (ook al zou je je diploma halen)

Als je “ja” zegt op deze vragen, is de kans groot dat je studie niet bij je past. Bespreek je twijfels met een studieadviseur, ouders en vrienden om zeker te zijn. Meer hulp: Hoe kom ik erachter of ik een verkeerde studiekeuze heb gemaakt?

Wat zijn de financiële gevolgen van stoppen?

De kosten van stoppen zijn vaak minder erg dan je denkt:

• Collegegeld: Als je voor 1 februari uitschrijft, krijg je 50% terug. Na 1 februari krijg je niets terug.
• Studiefinanciering: Meld je switch binnen 1 maand bij DUO. Schuld die je al hebt blijft staan, maar je voorkomt verdere schuld.
• Boeken en materialen: Verkoop ze op Marktplaats of studentikoze platforms.
• Kamer: Check je huurcontract voor opzegtermijn (vaak 1-3 maanden).

Veel studenten blijken achteraf dat een half jaar “verloren” collegegeld beter is dan jaren in de verkeerde richting.

Als ik stop, hoe besteed ik mijn tijd zinvol?

Een tussenjaar na stoppen is een kans, geen tijdverspilling. Nuttige manieren om je tijd te besteden:

Oriëntatie op nieuwe studies:

• Proefstuderen bij 3-5 opleidingen
• Studiekeuzetesten en -begeleiding
• Gesprekken met professionals in verschillende vakgebieden

Praktijkervaring opdoen:

• Werken in sectoren die je interesseren
• Stage of traineeship
• Vrijwilligerswerk (vaak met huisvesting in buitenland)

Persoonlijke ontwikkeling:

• Reizen en andere culturen leren kennen
• Cursussen en skills ontwikkelen
• Zelfreflectie en mentale gezondheid prioriteren

Bekijk ook: Alle tussenjaar mogelijkheden

Hoe voorkom ik dat ik weer de verkeerde keuze maak?

Dit is de belangrijkste vraag. Volg deze stappen:

1. Analyseer waarom het mis ging:

• Te theoretisch/praktisch?
• Verkeerde studiecultuur?
• Interesse bleek anders dan verwacht?
• Externe druk (ouders, vrienden)?

2. Ga dieper in zelfreflectie:

• Wat geeft jou energie?
• Waar ben je goed in zonder moeite?
• Welke vakken vond je leuk op school?

3. Test je nieuwe keuze grondig:

• Proefstuderen (minimaal 1 volle dag)
• Praat met 3-5 studenten én afgestudeerden
• Doe een studiekeuzetest
• Overweeg studiekeuzebegeleiding

4. Volg een stappenplan:

Passende Studiekeuze Stap voor Stap helpt je structureel de juiste keuze te maken.

Kan ik midden in het jaar nog switchen?

Ja! Veel opleidingen hebben een februari-instroom. Dit betekent dat je al in het tweede semester kunt starten met een nieuwe studie. Voordelen:

• Je verliest geen half jaar
• Je kunt direct beginnen als je zeker bent
• Minder financiële impact

Let op: Niet alle studies bieden februari-instroom. Check op de website van je gewenste opleiding of neem contact op met studievoorlichting. Deadlines voor februari-instroom liggen vaak in december/januari.

Alternatief: sommige hogescholen bieden flexibel onderwijs waar je elk kwartaal kunt instappen.